Mongwadi ke Ms Dimakatso Charity Kgwadi
Moya wa go foka ke wa malementši ka Yunibesitheng ya Venda ka la di 16 Diphalane 2025. Se se tla ka morago ga gore Yuniti ya Tlhamopukuntšu ya Tshivenda ka tšhomišano le Afrilex, SaDilaR le PanSALB di šomišane go ka keteka le go tsebagatša dipukuntšu tša Tshivenda. Moletlo wo wa kgoparara o dirilwe ka fase ga morero wa ‘Tlhamopukuntšu ya go hlalefa: Go akaretša go hlamiwa ga pukuntšu nakong ya AI.
Boithabišo le bona bo be bo laetša gore moletlo wo ka nnete o eta pele ke malementši. Mmino o be o akaretša maleme a go fapanafapana, ke re le ba SeChina le bona ba be le gona go laetša meragelo ya bona. Ditheto le tšona di be di le gona ka maleme a go fapana a go etša siSwati, Tshivenda le Xitsonga. Le kanagelokopana ya Tshivenda e abilwe ka botswerere.
Diboledi tša go fapanafapana di boletše ka wa go ja lehlabula gore AI e tlile go ba gona efela ga se etle go tšeela motho mošomo eupša go tla go kaonafatša maemo le tlhamo ya dipukuntšu. Ms Madiba legatong la Mohlankediphethiši wa PanSALB o ile a tempela ge a laetša gore ga go polelo yeo e swanetšego goba mpsanyana ya mašalela nthago mo nakong ye ya AI. ‘Dipolelo tša rena le tšona di swanetše go sepela le mabaka ’, gwa realo Moloadi wa PanSALB ka phorofentsheng ya Limpopo.
Ka go le lengwe se e be e tloga e le sešupo sa gore polelo e swanetšwe go lotwa le go šireletšwa. Seboledi sa letšatši Phrof Madiba o laeditše gore dinaga ka moka tšeo di tšwetšego pele di šomiša maleme a bona a setlogo. Phrof o file mohlala ka dinaga tša go etša China le France. Nnete ke gore ga go motho ya a ka bago le pono ka leleme šele. Dipolelo di ka šomiša maemong ka moka a bophelo go sa kgathalege gore ke kae le gona di šoma go dira eng.
Se sengwe sa go tanya šedi e be e le le ge Phrof Madiba a laetša bohlokwa ba pukuntšu. O hlalositše ka mokgwa wo pukuntšu e lotago mareo le setlogo sa mantšu. O bontšhitše gore dilo ka moka di swanetšwe go ngwalwa ka ge letšatši la gosasa le sa tsebe ke motho. O file mohlala ka bokgobapuku, a re “bokgobapuku ba bathobaso ke bakgekolo le bakgalabje, ge ba ka hlokofala se se ra gore le tsebo e timeletše”. Segabo rena se tiišitša taba ye ge se re ba se ye le ditaola badimong.
Mna Dantile legatong la boto ya PanSALB , o rile dipukuntšu ke mokgwa wa go lota le go godiša dipolelo. Pukuntšu e kgona go boloka tsebo, e tshwara tlhaloso ya mareo a maswa. O ipeleditše gape gore dipukuntšu di swanetše go adima dipolelong tše dingwe. “Ga go bothata felo ge re adima dipolelong tše dingwe, kudu re lebeletše dipolelo tša ka mo nageng ”, Mna Dantile a re bjalo ka wa gagwe wa go ja bogobe. O hlalositše gore ngwagola fela, Seisimane se adimele mantšu a masomenne go godiša polelo ya bona. Maadigwa a tloga a thuša kudu ge go etla go tlotlontšu efela re se lebale gore gona le bao re ba bitšago gore ke bahlokatswako bona ba kgahlanong le go tswaka dipolelo tša bona le tše dingwe. Efela lehono Seisimane sena le lereo la lobola ka pukuntšung ya bona.
Moletlo wo e tloga ebile wa katlego le boithabišo e le ruri. Yunibesithi ya Venda e tloga e tshwere batho ba go tloga kgole le kgauswi gabotse. Lereo la letšatši leo le bego le kitima e be e le tlhamopukuntšu. Yo mongwe le yo mongwe yoo a bego a tlile o kwišišitše gore na mošomo wa batlhami ba pukuntšu ke ofe.
