Hi Rifumuni Sydwell Ngobeni
Nhlangano wa Vahaxi wa Afrika-Dzonga wu endlile xikombelo xa ndzetelavutivi wa milawu ya matsalelo na mapeletelo ya Xitsonga eka vatirhi va xitichi xa xiyanimoya xa Munghana Lonene eka Tindzimi ta Afrika-Dzonga (HATAD). HATAD, tanihi xisimekiwa lexi nyikiweke matimba na vutihlamuleri bya nhluvukiso wa ririmi, yi tekerile ehlokweni xikombelo lexi hi vukorhokeri bya Huvo yo Angarhela ya Ririmi ra Xitsonga (HURIRIXI).
Hi siku ra 21 Mawuwana 2026, komititsongo ya HURIRIXI ya Nhluvukiso wa matheme, Lekisikhogirafi na Ndzingananiso wa Ririmi yi vile na ndzetelavutivi wa milawu lowu, lowu a wu khomeriwe emoyeni. Ndzetelavutivi lowu a wu kongomisiwile eka vatirhi va Nhlangana wa Vahaxi wa Afrika-Dzonga va Munghana Lonene. Ndzetelavutivi a wu ngheneleriwe hi vahaxi va minongonoko, vateki va mahungu na swiphemu swin’wana swa migingiriko leyi katsaka ku tirhisiwa ka ririmi.
Mulawurinkulu wa HATAD exifundzenikulu xa Limpopo, Mnn. Joice Madiba, u nyikile andlalo wo pfula matihlo laha anga hlamusela leswaku HATAD i yini. U hlamuserile HATAD tanihi huvu ya xinawu leyi simekiweke hi Nawu 59 wa 1995 wa Huvo yo Angarhela ya Tindzimi ta Afrika-Dzonga, u kombisile migingiriko ya yona na leswaku matimba ya migingiriko leyi ma suka kwihi. U hlamuserile HATAD tanihi xisimekiwa lexi nyikiweke matimba hi vumbiwa bya tiko ra Afrika-Dzonga, hi ku landza Xiyenge xa 6(5) xa vumbiwa bya Afika-Dzonga, Nawu 29 wa Vulawuri bya Swa Timali wa 1999 na Xiyenge xa 21 xa Nawu 61 wa Tikhamphani wa 1993.
Mutshamaxitilu wa HURIRIXI, Phrf Arnold Mushwana u nyikile andlalo wa yena ehansi ka tinhlokomhaka leti landzelaka: Mitlawa ya maviti; Swiaki swa marito Vudhawu; Xitwari xa le makumu eka Mavitimpfelelo yo huma eka Misinya ya Maendli; Rihlawuri na Nandzulo; Ripfunetariengeteri na hlayelo ra Ndzeriso; Nandzulo; Rihlamari na Riengeterimpfelelo; Maritonkatsano na Maritolombiwa; Mahikahatele na Mpfumawulo wuntshwa eka Xitsonga.
Nhlayo ya swivutiso kusuka eka vatirhi va Mughana Lonene yi kombisile xilavekolexikulu xa vutivi bya milawu ya matsalelo na mapeletelo ya Xitsonga. Leswi a ku ri xikombiso xa leswaku ndzetelavutivi a wu ri ntirho lowu a wu laveka hikanene. Vatirhi na vurhangeri bya xitichi xa Munghana Lonene va kombisile ku tsakela ka leswaka HATAD yi tlhela yi tisa ndzetelavutivi nakambe.
